Umowa pożyczki prywatnej – na co uważać?
Wbrew pozorom nierzadko zdarzają się sytuacje, gdy potrzebujemy dodatkowego zastrzyku gotówki jednak z jakichś względów nie interesuje nas ani kredyt gotówkowy, ani chwilówka online. Na szczęście istnieje jeszcze jedna alternatywa, chodzi oczywiście o pożyczkę prywatną. Pożyczki prywatne najbardziej są powszechne wśród grona przyjaciół, rodziny, a także znajomych.
W momencie udzielania pożyczki najczęściej nikt nie zwraca uwagi na aspekty prawne z nią związane. Wynika to z tego, że często osoba udzielająca pożyczki krępuje się zachować bardziej sformalizowane podejście i zażądać spisania umowy, zwłaszcza jeżeli pożyczkobiorcą jest ktoś bliski. Niestety nierzadko w takich przypadkach zdarza się, że nasza dobroć lub skrępowanie obraca się przeciwko nam i w efekcie mamy trudność w odzyskaniu pieniędzy. Niezależnie od tego, którą stroną pożyczki jesteśmy i kim dla nas jest druga strona, niezwykle ważna jest umowa pożyczki prywatnej. Zatem na co uważać przy pożyczce prywatnej?
Pożyczka prywatna regulowana jest przez Kodeks Cywilny
Pierwszą rzeczą, którą należy wiedzieć to fakt, że pożyczając komuś lub od kogoś pieniądze zawieramy umowę pożyczki w rozumieniu prawa cywilnego. Tego typu umowy regulują artykuły 720 – 724 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z prawnym punktem widzenia, poprzez umowę pożyczki prywatnej pożyczkodawca czyli osoba udzielająca pożyczki zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy, określoną sumę gotówki.
Z kolei zaciągający pożyczkę zobowiązuje się do zwrotu określonej sumy, czyli spłaty pożyczki. Co za tym idzie, umowa pożyczki to zobowiązanie dla obu stron. Taką umowę uznaje się za prawnie wiążącą od momentu porozumienia się stron, a za zrealizowanie zawartej umowy uważa się dostarczenie środków pieniężnych pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę.
Czy można odstąpić od umowy pożyczki prywatnej?
Pożyczkodawca ma obowiązek wypłacić środki, które zobowiązał się pożyczyć podpisując umowę. Istnieje możliwość uchylenia się od tego obowiązku, w przypadku odstąpienia od umowy, gdy jest to uzasadnione wątpliwym zwrotem pożyczki spowodowanej złym stanem majątkowym pożyczkobiorcy. Możliwość odstąpienia od umowy nie przysługuje jeśli pożyczkodawca wiedział o sytuacji finansowej pożyczkobiorcy lub z łatwością mógł się o niej dowiedzieć.
Aby odstąpić od zrealizowania umowy pożyczki zły stan majątkowy musi mieć miejsce w chwili odmowy przekazania pieniędzy. Co więcej, pożyczkodawca nie może mieć wtedy opóźnienia związanego z terminowym przekazaniem pieniędzy tytułem pożyczki prywatnej.
Jaka forma umowy pożyczki prywatnej?
Zgodnie z zapisami obecnie obowiązującego prawa nie jest wyszczególniona żadna konkretna forma umowy. Teoretycznie również umowa w formie ustnej będzie prawomocna, jednak my zachęcamy do zawierania umów w formie pisemnej. Zgodnie z kodeksem cywilnym umowa pożyczki, której wartość przekracza kwotę 500zł winna być potwierdzona pisemnie dla celów dowodowych. W przypadku sporu sądowego świadek, ani dowód z przesłuchania stron nie jest dopuszczalny.
Jedynymi wyjątkami są sytuacje, gdy obie strony wyrażą na to zgodę, zażąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą, będzie to uprawdopodobnione za pomocą pisma lub taki dowód na piśmie został zniszczony, zagubiony lub zabrany przez osobę trzecią. W przypadku braku umowy na piśmie takim dowodem uprawdopodabniającym zawarcie i wykonanie umowy jest pisemne pokwitowanie odbioru gotówki. Zważywszy na względy fiskalne oraz dochodowe, w przypadku realizacji pożyczki przelewem zalecamy sformułować tytuł przelewu w taki sposób, aby wskazywał on na pożyczkę. Dzięki temu będzie nam łatwiej dowieść faktu zawarcia umowy pożyczki niezależnie od tego, czy będzie to postępowanie podatkowe, czy też proces cywilny.
Co należy zawrzeć w treści umowy pożyczki?
Aby uniknąć problemów związanych z ewentualnymi wątpliwościami w formie pisemnej umowy pożyczki należy zawrzeć kilka ważnych postanowień. Najbardziej podstawową, lecz niezwykle istotną rzeczą jest określenie stron umowy, czyli precyzyjne wskazanie kto komu pożycza, a także podanie dokładnej kwoty pożyczki. Równie istotnym elementem jest ustalenie oraz zapisanie terminu zwrotu pożyczanej gotówki. Może to być konkretna data, ale również adnotacja, że zostanie ona zwrócona w ciągu np. 120 dni od chwili zawarcia umowy. Określając w treści umowy termin trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego termin oznaczony w dniach kończy się wraz z upływem ostatniego dnia. Terminy oznaczone w tygodniach, miesiącach oraz latach kończą się wraz z upływem dnia, który odpowiada początkowemu dniu terminu nazwą lub datą.
Termin określony jako początek, środek lub koniec miesiąca rozumie sie jako pierwszy, piętnasty lub ostatni dzień miesiąca. Okres półmiesięczny zawsze jest rozumiany jako piętnaście dni. Co warte odnotowania, jeśli koniec terminu przypada na dzień ustawowo uznany jako wolny od pracy, zostaje on automatycznie przesunięty na dzień następny. W sytuacjach, gdy nie został określony termin zwrotu pożyczki, dłużnik ma obowiązek zwrócić pożyczkę w przeciągu 6 tygodni od chwili wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę. Zachęcamy również do zapisania w umowie wyraźnego postanowienia, które określa sposób spłaty zobowiązania.
Spłata pożyczki może być jednorazowa lub rozłożona na raty. Jeśli pożyczka podlega oprocentowaniu to w umowie powinna zostać zawarta uzgodniona wcześniej wysokość oprocentowania. Przed podpisaniem umowy należy ją dokładnie przeczytać i upewnić się, że każde z zawartych w umowie postanowień jest dla nas jasne i zrozumiałe. Czasami warto zwrócić się o pomoc do radcy prawnego, który przeanalizuje umowę razem z nami. Jeśli jesteśmy pożyczkobiorcą pamiętajmy, aby pod żadnym pozorem nie zgadzać się na żadne przedpłaty.
