Zostawiasz dowód w zastaw?- Konsekwencje mogą być bolesne
O zostawienie dowodu w zastaw jesteśmy proszeni bardzo często, szczególnie podczas wyjazdów, gdy chcemy wypożyczyć rower, łódkę, samochód, ale też w hotelach, pensjonatach czy w różnego rodzaju miejscach gdzie chcemy wejść. Wiele osób poproszonych o dowód osobisty, nawet nie zastanawiając się nad tym, wyciąga go z portfela i zostawia na kilka czy kilkanaście godzin w zastaw. O konsekwencjach możemy się przekonać po kilku czy kilkunastu miesiącach. Mogą być bardzo dotkliwe, zarówno pod względem finansowym jak i w innych obszarach życia. Dziś o tym dlaczego nikt nie ma prawa wymagać od nas dowodu osobistego w zastaw, o konsekwencjach i co zrobić, by jednak skorzystać z usługi, ale nie zostawiać dokumentu.
Dane wrażliwe jak na dłoni
Pozostawiając dowód tożsamości osobom trzecim, musimy się liczyć z tym, że dane mogą zostać wykorzystane w niewłaściwy sposób. Dowód jest naszym numerem identyfikacyjnym, przepustką do zaciągnięcia kredytu, szybkiej pożyczki na dowód, umożliwia otwarcie rachunku, podpisanie umowy o świadczenie różnego rodzaju usług itd. Ta przepustka może posłużyć innym… Powierzając obcym ludziom dowód osobisty na kilka godzin czy nawet minut bądź też pozwalając na zrobienie skanu czy xero, otwieramy drzwi do własnej tożsamości. A dziś bardzo chętnie cudza tożsamość wykorzystywana jest przez przestępców.
Zastaw dowodu niezgodny z prawem
Zgodnie z ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 roku o dowodach osobistych, za zastaw dowodu grozi kara, w tym pozbawienia wolności. Nikt nie ma prawa by wymagać bądź też oczekiwać od nas, że zostawimy dowód tożsamości w zastaw. Niestety jak informuje GIODO praktyka ta nadal jest stosowana przez różnych usługodawców. Najczęściej spotkamy się z tym przy wypożyczeniu sprzętu sportowego, ale w sieci znajdziemy wiele innych przykładów podawanych przez internautów. Kilka przykładów: kluczyk do szafki na basenie za dowód, w klubie dowód w zamian za możliwość gry w biliard, pożyczenie lornetki w teatrze za dowód.
To tylko kilka przykładów, którymi dzielą się internauci. Zgodnie z obowiązującym prawem zastaw dowodu jest praktyką nielegalną z karą pozbawienia wolności do miesiąca oraz karną grzywną. Zastaw dowodu narusza również ustawę o ochronie danych osobowych. Na osobie, która gromadzi i przetwarza dane ciążą ustawowe obowiązki. Podmiot, który wymaga zastawu dowodu musi wykazać się odpowiednią podstawą, dzięki której jest uprawniony do zbierania i przetwarzania danych. Jednak wyłącznie w takim zakresie, który jest niezbędny do realizacji celu. Dowód osobisty na prośbę możemy okazać, w celu weryfikacji danych, natomiast nikt nie ma prawa zatrzymać naszego dowodu tożsamości!
Jak boli skradziona tożsamość?
O tym przekonał się już niejeden Polak. I niekoniecznie padł ofiarą rabunku, a pozostawił dowód w zastaw czy wyraził zgodę na zrobienie kopii dokumentu. Jak bolesne mogą być skutki? Bardzo, bo jeśli dane dostaną się w niepowołane ręce tak naprawdę będzie można z nimi zrobić wszystko. Do celów identyfikacyjnych wystarczy podać podstawowe dane: imię, nazwisko, pesel. Na dowodzie mamy więcej informacji, bo seria i nr dokumentu, rok wydania, termin ważności, data urodzenia, miesjce urodzenia i co bardzo ważne nasz podpis- który można później podrobić.
Posiadając czyjeś dane, można otworzyć konto w banku, zaciągnąć kredyt, chwilówki bez zaświadczeń na dowód, założyć firmę i wyłudzać przykładowo zwrot podatku. Osoba posługująca się skradzioną tożsamością wynajmie mieszkanie czy pokój w hotelu, kupi bilety lotnicze na nasze nazwisko, może wykorzystać tożsamość do prania pieniędzy. Mając czyjeś dane z powodzeniem można dokonywać zakupów w sieci, mało tego można sprzedawać nieistniejące produkty. Do kogo zapuka policja? Do nas oczywiście. Posiadając czyjeś dane, można zawrzeć umowę z operatorem telefonii komórkowej czy o świadczenie usług internetowych. Mało tego przestępcy mogą się pokusić o podrobienie dowodu, nasze dane, czyjeś zdjęcie. Na taki dokument wypożyczać samochody czy też wyłudzać kredyty na duże kwoty.
Komornik, sprawy sądowe, policja
Pewnego dnia puka komornik, kolejnego dnia następny, przychodzi wezwanie do sądu, a do drzwi puka policja. Niestety, ale odkręcenie całej sprawy nie jest ani proste, ani przyjemne. Zazwyczaj trwa miesiącami udowodnienie, że nie my stoimy za przestępczymi działaniami, w końcu to na nasze dane popełnione zostały różne zabronione czyny. Konsekwencje bezmyślnego pozostawiania dowodu w zastaw mogą być bardzo bolesne i wcale niekoniecznie odczujemy je od razu, bo to bomba z opóźnionym zapłonem. Dlatego nie dawajmy dowodu osobistego w zastaw. Jeśli pracownik stwierdzi, że jest to konieczne, należy go poinformować, iż jest to niezgodne z prawem.
Spisanie danych zamiast zastawu
Jeśli jesteśmy proszeni o zastaw dowodu osobistego wówczas najlepiej spróbować znaleźć inne rozwiązanie. Jednym ze sposobów jest podanie danych osobowych, które powinny być wystarczające i dowód do wglądu jako potwierdzenie podanych danych. Możemy podać imię, nazwisko, adres zamieszkania i ewentualnie pesel. Te dane są wystarczające, by wypożyczyć sprzęt czy też zameldować się w hotelu.
Kaucja- bezpieczne rozwiązanie
Jeszcze jedną opcją jest kaucja, która jest bezpiecznym rozwiązaniem dla obu stron. My jako zainteresowani usługą, możemy bez konieczności podania danych skorzystać, zaś druga strona ma pewność, że po pieniądze wrócimy. Kaucja nie naraża nas na straty, otrzymamy ją zaraz po zwrocie sprzętu. Jest to jedno z lepszych rozwiązań. A na pewno lepsze od pozostawienia dokumentu tożsamości w zastaw.
Nieugięta postawa, tylko zastaw- co zrobić?
Może się zdarzyć, że usługodawca będzie nieugięty i żadna forma zabezpieczenia sprzętu czy też jakiejś usługi nie będzie dla niego odpowiednia. Żąda zastawu dowodu, a argumenty iż jest to niezgodne z prawem nie skutkują. Co robić? Poleca się poszukać innego ośrodka, wypożyczalni czy też hotelu. Nie warto ryzykować zostawiając dokument tożsamości. Jeśli pracownik jest nieugięty, lepiej odejść z kwitkiem, ale mieć spokojną głowę.
Nasz dowód osobisty w niewłaściwych rękach to duże ryzyko.
