Gorzkie konsekwencje ujawniania PESEL i innych danych w sieci
Z jednej strony walczymy o prywatność, z drugiej najbardziej osobiste elementy z życia pokazywane są na portalach społecznościowych. Inwestujemy w drzwi antywłamaniowe, ale złodziej wcale nie musi już wchodzić do domu, by zagarnąć część majątku dla siebie. Jesteśmy ostrożni, ale czujność bywa uśpiona. Żyjemy w świecie, w którym nowoczesne technologie nie tylko służą człowiekowi, ale niosą za sobą poważne zagrożenia. Niestety często sami na siebie ściągamy to zagrożenie, nie mając świadomości, że ktoś może wykorzystać upublicznione dane, które w naszej ocenie mogą się wydawać mało istotne.
W sieci nic nie ginie
Zdjęcie, post, dane udostępnione nawet na krótką chwilę, zaczynają żyć w sieci swoim życiem. Nie wiesz kto, kiedy i jak je może wykorzystać. Konta na portalach społecznościowych to istna skarbnica wiedzy. Bez trudu można się dowiedzieć gdzie ktoś mieszka, jak, kim są rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, dzieci, gdzie mieszkają, co mamy, jakim autem jeździmy itd. A do tego jeśli jeszcze uda się pozyskać takie dane jak PESEL, nr dowodu osobistego, to jest duża szansa, że niebawem przyjdzie nam spłacać nieswoje długi.
Co oszust może zrobić z naszym PESEL?
Z samym PESEL w zasadzie wiele nie zdziała, ale mając jeszcze inne nasze dane jak: imię, nazwisko, datę urodzenia, może podrobić dowód osobisty. Z takim dowodem może:
- założyć konto w banku,
- wziąć chwilówkę,
- wziąć pożyczkę pozabankową na raty,
- założyć konto na portalu aukcyjnym i sprzedawać nieistniejące towary,
- sprzedać konto na rynku wtórnym,
- ukrywać pieniądze z przestępstw,
- podpisać umowę z operatorem telefonii komórkowej,
- wypożyczyć samochód i oczywiście już nie nim wrócić.
Coraz częściej umowy o pożyczkę czy z operatorem telefonii komórkowej zawierane są przez internet, telefon bądź przez kuriera. A kurier najczęściej się spieszy i podpisanie umowy trwa nie więcej niż kilka minut. Pokazanie dowodu osobistego to najczęściej położenie go na stoliku obok umowy. A kurier często nawet nie bierze go do ręki, więc szanse na to, że zorientuje się, iż dokument jest podrobiony, są małe. W ostatnich latach rozbito wiele grup zajmujących się podrabianiem dokumentów, nie tylko dowodów osobistych, ale też paszportów, legitymacji studenckich, prawa jazdy. Podrobione dokumenty najczęściej służyły do zaciągania pożyczek przez internet, nie tylko pozabankowych, ale również wyłudzano kredyty od banków.
Dowody legalnie sprzedawane
W sieci kwitnie biznes działający na pograniczu prawa, co znacznie ułatwia ‘legalne’ działanie oszustom, a dla uczciwych obywateli jest bardzo niebezpieczne. Chcesz kupić dowód osobisty, prawo jazdy (obojętnie z którego kraju), dyplom ukończenia szkoły, a może legitymację studencką? Nie ma z tym większego problemu. Za 200 zł kupisz pusty dowód do wypełnienia danymi (świetny pomysł na prezent), ale już za 500 zł kupisz dowód do złudzenia przypominający dokument, który posiadasz. Wystarczy przesłać zdjęcie i dane, by nawet w ciągu 24 godzin mieć już nowy dokument w kieszeni. Firmy oferujące ‘dokumenty’ w sieci zastrzegają, iż są to rzeczy kolekcjonerskie. A jednak oszuści wykorzystują je do zaciągnięcia pożyczki czy też otwarcia konta w banku. Aby otrzymać legalnie ‘dokument’ wystarczy przesłać zdjęcie i dane. Oszust może wysłać swoje zdjęcie i cudze dane. A dowód wykorzystać do zrobienia zakupów ratalnych czy zaciągnięcia pożyczki przez internet.
Co na to prawo?
Karze podlega posługiwanie się nieprawdziwymi dokumentami oraz wytwarzanie ich i posługiwanie się nimi. Firma oferująca tego typu usługi, tylko produkuje ‘dokumenty’, nie wykorzystuje ich w niewłaściwy sposób, a zatem działa zgodnie z prawem. Co jednak dzieje się później z takim dokumentem, to już inna bajka…
Dane na wagę złota
Dane są dziś w cenie. Sprzedawane z ręki do ręki, od firmy do firmy. Raz podanie danych osobowych i odhaczenie kilku ‘ptaszków’ przy zgodach na przetwarzanie danych, wiąże się z utratą kontroli nad tym do kogo powędrują.
Oczywiście nie można popadać w paranoję, ale lepiej w sieci i w życiu mówić o swojej prywatności mniej niż więcej.
