Co to jest LIBOR?
Chyba nikt nie okaże zdziwienia słysząc stwierdzenie, że kredyt bankowy jest bardzo złożonym instrumentem, na którego końcowy kształt i koszt ma wpływ wiele dynamicznych czynników. Osoby zainteresowane kredytem, zwłaszcza takim jak kredyt hipoteczny, który jest udzielany na większą sumę i długi termin spłaty, powinny zapoznać się choćby z podstawowymi zagadnieniami z tej dziedziny. Jednym z pytań nurtujących przyszłych kredytobiorców jest kwestia oprocentowania kredytów.
W jaki sposób jest ustalane oprocentowanie kredytów i od czego to zależy? Oprocentowanie kredytów bankowych to w większości przypadków suma dwóch wartości. Tymi czynnikami jest marża bankowa, którą ustala bank oraz wartość wskaźników typu LIBOR, EURIBOR czy WIBOR. Co się kryje za tymi skrótami literowymi, co to jest LIBOR?
LIBOR i EURIBOR – dwa główne wskaźniki na europejskim rynku finansowym
Za podanymi skrótami kryją się nazwy wskaźników, które wyznaczają wysokość oprocentowania pożyczek na danym rynku. Rozwinięciem skrótu LIBOR jest London Interbank Offered Rate. Jest to ustalana każdego dnia stopa procentowa kredytów międzybankowych, która odnosi się do londyńskiego rynku. Co istotne i warte odnotowania wskaźnik ten stanowił pierwowzór dla ustalenia wartości wskaźnika WIBOR. Wartość LIBOR wyznaczana jest przez cztery instytucje finansowe, Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays oraz National Westminster.
Warto zauważyć, że na podstawie LIBOR wyznaczane jest oprocentowanie nominalne kredytów wyrażanych w takich walutach jak np. frank szwajcarski. Stopa LIBOR stanowi najłatwiejszą metodę pozyskiwania gotówki przez banki. Jest ona określana przez popyt i podaż nadwyżek i niedoborów środków komercyjnych instytucji finansowych. LIBOR możemy określić mianem średniego oprocentowania pożyczek, po jakim brytyjskie banki mogą udzielać pożyczek pozostałym instytucjom. Stopa ta jest zmienna, a jej wartość jest zależna od obecnie panujących warunków ekonomicznych. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest stopa miesięczna oraz kwartalna. Okresy, na które wyznaczana jest stopa LIBOR to odpowiednio 1 dzień, okres 1, 2, 3, 6 miesięcy oraz 1 rok. Ulegają one zmianie codziennie o godzinie 11.
Zgodnie z wymaganiami organizacji BBA, która oblicza i publikuje te dane, notowania LIBOR są publikowane z siedmiodniowym opóźnieniem. LIBOR stanowi najważniejszy tego typu wskaźnik i ma ogromne znaczenie dla parametrów transakcji finansowych zawieranych na całym świecie. To bazowa stawka wielu inwestycji zawieranych nie tylko w Londynie, ale również na całym globie. W przypadku strefy euro wskaźnik, który określa stopę procentową kredytów to EURIBOR. Wartość EURIBOR jest określana na fixingu przez znajdujący się w Brukseli Federation Bancaire de L’Union Europeenne.
Co to jest WIBOR? Jak jest obliczany?
Dla wszystkich tych, którzy planują zaciągnąć kredyt w naszej rodzimej walucie najważniejszym wskaźnikiem jest WIBOR. Wartość tego wskaźnika każdego dnia określa Polskie Stowarzyszenie Dealerów Bankowych. Wartość WIBOR jest obliczana na podstawie średnich ofert składanych przez 13 największych banków polskiego rynku. Przy oszacowywaniu tej wartości odrzucana jest najdroższa i najtańsza oferta. Organizatorem fixingu jest Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska. Jest to organizacja zrzeszająca osoby zajmujące się transakcjami na krajowych i światowych rynkach pieniężno-walutowych.
Wartość stopy referencyjnej zostaje ustalona na rynku międzybankowym, a jej końcowy kształt jest zależny od dużej ilości czynników. Należą do nich m.in. wartość PKB, inflacja, podaż pieniądza, cykl koniunkturalny czy też wysokość stóp procentowych Rady Polityki Pieniężnej. Mechanizmy aktualizacji wybranej stawki referencyjnej leżą w gestii samych banków, które ustalają to wewnętrznie przy pomocy umowy kredytowej lub regulaminu kredytowania. Polska waluta od kilku lat stanowi bezpieczną walutę kredytowania dla banków. Kredytobiorcy, którzy sięgną po kredyt w PLN nie są narażeni na ryzyko ewentualnych zmian ceny walutowej w przyszłości i co za tym idzie kosztów spreadu walutowego istotnego dla kredytów walutowych.
Po niefortunnych przypadkach z kredytami we frankach szwajcarskich, polski złoty jest zdecydowanie najczęstszą walutą kredytów udzielanych w Polsce. Podobnie jak w innych krajach, oprocentowanie kredytów w PLN składa się z marży bankowej i wskaźnika WIBOR, który określany jest na wybrany horyzont czasowy. Do najczęstszych horyzontów czasowych należą 1M, 3M oraz 6M. Skróty te podpowiadają na jaki okres został ustalony wskaźnik WIBOR – odpowiednio jeden miesiąc, kwartał lub pół roku. Do krótkoterminowych kredytów gotówkowych najczęściej jest wykorzystywany WIBOR 1M, natiomiast dłuższe kredyty obejmuje WIBOR 3M lub 6M. W przypadku kredytu hipotecznego z oprocentowaniem obliczanym zgodnie ze wskaźnikiem WIBOR 6M stawka ta będzie ulegała zmianie co 6 miesięcy.
WIBOR 6M lub 12M spotkamy jedynie w ofertach Pekao BH SA, ING, BGŻ, a także BOŚ. Nie ulega wątpliwości, że nosząc się z zamiarem ubiegania o kredyt gotówkowy lub hipoteczny warto zainteresować się zagadnieniem tego typu wskaźników. Wiedza co to jest LIBOR, EURIBOR i WIBOR może zaowocować tańszym kredytem. Trzeba mieć na względzie, że wartość wskaźnika WIBOR jest powiązana z wartością wskaźników LIBOR i EURIBOR, dzięki temu osoby obyte z rynkiem finansowym mogą pokusić się o prognozy jak w najbliższym czasie będą kształtować się wartości tych wskaźników. Warto również wiedzieć, że druga składowa oprocentowania kredytu bankowego czyli marża często stanowi jedyny zysk banku.
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że przeciętny bank, aby udostępnić nam środki, np. w postaci kredytu hipotecznego na 500 000PLN najpierw sam pożycza tę kwotę na rynku międzybankowym. Oprocentowanie jakie bank musi zapłacić za tę kwotę jest równe odpowiedniemu wskaźnikowi. W przypadku kredytu w PLN jest to stawka WIBOR. Wspomniana marża to zysk banku – czyli suma, która zostaje po uregulowaniu odsetek, które płaci bank za pozyskanie wspomnianej kwoty. Omawiane w tym artykule wskaźniki są stawkami rynkowymi, to znaczy, że wynikają z rzeczywistych ofert obecnych na międzybankowym rynku. Ludzie często popełniają błąd myląc te stawki ze stopami procentowymi, które są ustalane przez banki centralne lub w przypadku Polski, przez Radę Polityki Pieniężnej.
