Budowa domu czy jakiekolwiek innego obiektu jest sporym przedsięwzięciem, dlatego też trudno je zrealizować, posługując się jedynie oszczędnościami. Bywa też tak, że zdarzają się trudności w przypadku, gdy chcemy skorzystać z pomocy banku. Czasem jedynym rozwiązaniem jest pożyczenie pieniędzy od bliskich nam osób. Na pierwszy rzut oka nie ma nic złego w korzystaniu z pieniędzy znajomych czy członków rodziny. Trudności jednak pojawiają się wtedy, gdy napotkamy na nieprzewidziane sytuacje losowe, które uniemożliwią nam spłatę zaciągniętej pożyczki. W związku w tym, warto zapoznać się z szeregiem przepisów prawnych, które pozwolą nam na proste, a zarazem bezpieczne zaciągnięcie pożyczki.
Co mówią przepisy na temat pożyczki?
Pożyczanie pieniędzy należy traktować jako umowę pomiędzy stronami. W ramach takiej umowy pożyczkodawca, czyli wierzyciel, dobrowolnie zobowiązuje się do oddania swoich pieniędzy na własność pożyczkobiorcy, czyli dłużnika. Z kolei pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy w określonym terminie.
Umowa na piśmie
Umowa pożyczkowa może występować w dowolnej formie. Warto jednak pamiętać o tym, że jeżeli decydujemy się na pożyczkę w kwocie powyżej 500 zł, należy sporządzić umowę na piśmie. Nawet, jeżeli każda ze stron darzy się sporym zaufaniem, zaleca się sporządzenie umowy wraz z dokładnymi jej postanowieniami. Forma pisemna stanowi pewien rodzaj zabezpieczenia w przypadku nieprzewidzianego sporu. Dzięki temu łatwiej będzie można udowodnić w sądzie swoje racje.
Pożyczanie pieniędzy bez sporządzenia umowy pożyczkowej nie jest karane. Kiedy jednak zdecydujemy się na budowę domu, która będzie finansowana z pieniędzy pożyczonych bez umowy, może to wzbudzić zainteresowanie urzędu skarbowego. Wszelkie pieniądze powinny być udokumentowane, ponieważ w razie kontroli może to oznaczać, że klient posiada jakieś nielegalne źródło dochodów.
Zapisy w umowie
W umowie kredytowej powinno znaleźć się wiele cennych informacji, do których należą:
– dokładne dane osób, które są stronami umowy;
– przedmiot umowy, czyli pewna kwota pieniężna, która musi być precyzyjnie określona;
– termin zwrotu pożyczki – najlepiej, gdy data ta jest ściśle określona; w przypadku, gdy nigdzie nie pojawił się tego typu zapis, klient musi zwrócić daną kwotę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu umowy przez dającego pożyczkę, co określone jest zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego;
– sposób spłaty – można wybrać dwie opcje – spłata jednorazowa lub w ratach; w szczególnych przypadkach jako spłatę można potraktować wykonanie prac przez pożyczkobiorcę lub przenieść na pożyczkodawcę wartość rzeczy (np. samochodu);
– oprocentowanie – każdy pożyczkodawca może udzielić pożyczki na procent. Nie jest to jednak czynność obowiązkowa i nigdzie nie ma na ten temat konkretnego zapisu. Wysokość oprocentowania jest kwestią w zupełności umowną i leży ono w interesie obu stron. Może też zaistnieć sytuacja, w której konieczne będzie naliczenie odsetek ustawowych, wynoszących obecnie 12,25% w ciągu roku;
– odsetki za zwłokę – pożyczkodawca ma prawo domagać się ich zapłaty w przypadku, gdy klient spóźnia się ze spłatą. Odsetki te są zupełnie oddzielną płatnością, która nie ma nic wspólnego z oprocentowaniem pożyczki. Pomimo braku takiego zapisu w umowie i braku ustaleń na ten temat w przypadku, gdy dłużnik spóźni się ze spłatą, konieczne jest naliczenie odsetek ustawowych.
Ważne! Umowa pożyczkowa powinna być koniecznie zarejestrowana w urzędzie skarbowym. Nie ma jednak żadnego wymaganego terminu co do rejestracji. Zazwyczaj jednak rejestracja ta następuje w ciągu 14 dni od podpisania umowy.
Zwrot pożyczki, przedawnienie, umorzenie
– Wcześniejsza spłata
W przypadku, gdy decydujemy się na zaciągnięcie pożyczki, musimy mieć świadomość tego, że istnieje opcja jej wcześniejszego zwrotu. Wówczas nie ma większego znaczenia ustalony wcześniej termin płatności oraz wysokość oprocentowania. Często zdarza się również tak, że pożyczkodawca chce zarobić na odsetkach, spłacanych przez pożyczkobiorcę. Mimo tego, że takie sytuacje rzadko mają miejsce, warto się przed nimi zabezpieczyć. Takim zabezpieczeniem może być zapis w umowie pożyczkowej, który będzie mówił o tym, że pożyczkobiorca nie zwróci pieniędzy przed upływem określonego terminu. Może zdarzyć się również tak, że klient zechce spłacić dług dużo wcześniej. Wówczas wierzyciel będzie miał pełne prawo do odmowy przyjęcia pieniędzy, żądając przy tym zapłaty odsetek za cały okres, na jaki została zaciągnięta pożyczka.
– Przedawnienie. Przedawnienie ma miejsce po upływie dziesięciu lat od ustalonego terminu spłaty.
– Umorzenie. Umorzenie pożyczki może nastąpić wtedy, gdy strony podpiszą w tej sprawie umowę lub dojdzie do ugody przed sądem.
